De dure prijs van goedkope retoriek

Waarom vrijheid nooit veilig is als liefde verdacht wordt – LHBTIQ+ rechten onder druk in Slowakije

In Slowakije wil Premier Robert Fico en zijn coalitie proberen de grondwet te herschrijven. Onder het mom van het beschermen van de “nationale identiteit” willen ze vastleggen dat er twee genders bestaan en dat scholen alleen met toestemming van ouders onderwerpen als het homohuwelijk mogen bespreken. Niet omdat de EU hen iets oplegt maar omdat angsten en doembeelden makkelijkere brandstof zijn dan de waarheid.

Het raakt me en verlies er ook wat motivatie van. Telkens opnieuw worden minderheden misbruikt als bliksemafleider. LHBTIQ+ mensen worden neergezet als bedreiging voor de natie, terwijl ze in werkelijkheid gewoon vragen om hetzelfde als ieder ander: een vrij, veilig en waardig leven.

“Nationale identiteit” klinkt stevig, alsof het een monument is dat beschermd moet worden. In werkelijkheid is het een fata morgana: hoe dichter je erbij komt, hoe sneller het oplost in angst en nostalgie voor een vroeger dat nooit bestond. Er bestaat geen vastomlijnde identiteit die bedreigd wordt door het feit dat intersekse mensen bestaan. Hun bestaan is een medische realiteit, geen ideologische hobby.

Maar angst verkoopt. “Hou het bij het vertrouwde,” klinkt eenvoudiger dan durven kiezen voor de toekomst. Je hoeft maar te roepen dat de EU “ons” iets komt afpakken, en ineens is liefde een gevaar.

Politiek zou moeten draaien om de verdeling van schaarste. Maar liefde is geen schaars goed. Er is geen limiet aan waardigheid, geen maximum aan geluk. Wie vandaag liefde als zondebok aanwijst, kan morgen net zo makkelijk wetenschap, kunst of democratische vrijheden slachtofferen.

Het punt is dit: als een regering kan besluiten dat de liefde van sommigen niet in de nationale identiteit past, dan kan ze vroeg of laat ook jouw vrijheid buitensluiten. De vrijheid van ‘een ander’ gaat ook altijd over jouw vrijheid.

Ik hoop dat we ophouden liefde als vijand te behandelen en het eindelijk weer zien waarvoor het bedoeld is: als de meest overvloedige grondstof die we hebben.